ՓԵՓՐՈՆԵ, Ս. ՄԱՐԻԱՆԵ ԿՈՒՅՍԵՐ ԵՎ ՄԵԾՆ ՎԱՐԴԱՆԻ ԴՈՒՍՏՐ Ս. ՇՈՒՇԱՆ
Փեփրոնեն նահատակվել է Դիոկղետիանոս կայսեր օրոք: Մեծացել է կուսանոցում: Հալածանքների ժամանակ, երբ բոլոր կույսերը փախչում են, Փեփրոնեն մայրապետի հետ մնում է կուսանոցում: Մերժելով ամուսնանալ հեթանոսի հետ` ենթարկվում է տանջանքների և գլխատվում: Նրա մահից հետո դատավորը խենթանում է, որի արդյունքում կոտրում է գլուխը և մահանում:
Մարիանեն նահատակվել է Դիոկղետիանոսի օրոք Պիսիդորյան Անտիոքում, 0լիմբրիա կառավարչի կողմից, 15 տարեկանում: Նրա հայրը, որ հեթանոս քուրմ էր, աղջկան դատարան է հանձնում Քրիստոսին դավանելու համար: Մերժելով ամուսնանալ դատավորի հետ` Մարիանեն ենթարկվում է դաժան հալածանքների: Տեսնելով նրա քաջությունը` 15 հազար հեթանոսներ խոստովանում են Քրիստոսին և գլխատվում: Մարիանեն դատապարտվում է սրով գլխատվելու, սակայն գլուխը սրի տակ խոնարհելիս մահանում է իր մահով:
Շուշանը Վարդան Մամիկոնյան զորավարի ավագ դուստրն էր, նրա իսկական անունը` Վարդենի, իսկ Շուշանը նրա փաղաքշական անունն էր, որով և ճանաչվել է երկար դարեր հայոց պատմության և վարքաբանության մեջ: Ամուսնացել է վրաց Աշուշա բդեշխի որդի Վազգենի հետ` ունենալով 3 որդի և 1 դուստր: Հոր մահից հետո, երբ իր ամուսինը բդեշխ է դառնում և կրոնափոխ լինում պարսկական իշխանության դրդումով ու կրկին ամուսնանում Պերոզ իշխանի զոքանչի հետ, Շուշանը քաշվում է մի փոքրիկ եկեղեցու առընթեր տնակ և այնտեղ ապրում աղոթքով ու արցունքներով` արհամարհելով իր ամուսնու բազմաթիվ առաջարկներն ու սպառնալիքները` հավատափոխ դառնալու համար: Շուշանը 7 տարի անլուր տանջանքների է ենթարկվում իր ամուսնու ձեռքով` ապավինելով միայն իր պապից` Ս. Սահակ հայրապետից իրեն կտակված Ավետարանի ընթերցանությանը:
Շուշանը մարտիրոսական մահով իր հոգին ավանդում է Աստծուն 470 թ.: Ըստ Ուխտանես պատմիչի՝ նրա գերեզմանի տեղը Ցուրտավում է: Հիշվում են հետևյալ տողերը, որ Ս. Շուշանը գրել էր իր Ավետարանի մեջ. «Սրտիս տաճարը պահեցի անաղարտ: Պապիս` Ս. Սահակի, և ծնողներիս` Վարդանի ու Դստրիկի միջոցով այն նվիրում եմ իմ Աստծուն: Թող իմ մահն էլ խառնվի իմ սուրբ հայրերի հետ...»:
