Այս անունով են ճանաչվում այն բոլոր նահատակները, ովքեր իրենց արյունը թափեցին Ավարայրի ճակատամարտում 451 թ.` հանուն հայրենիքի, Հայ Եկեղեցու և քրիստոնեության:
Հաճախ ենթադրվում է, թե քրիստոնեությունը ստրկության ու լոկ հնազանդության ուսմունք է: Մինչդեռ տասնյակ դարեր առաջ Վարդանանք ապացուցեցին, որ քրիստոնեությունը սխրանքի և հավերժության ուսմունք է:
Ավարայրը քրիստոնյա աշխարհի թերևս առաջին ու միակ ռազմական բախումն էր, ուր լույսի և խավարի, կյանքի և մահվան, հավատի և հավատուրացության, հայրենիքի ու ստրկացման իրարամերժ գաղափարներն էին բախվում, ուր ճշտվում էր մեկ անգամ ևս Հիսուսի` մեռնելով ապրելու պատգամը:
Հայ Եկեղեցին երախտագիտությամբ սրբացրել է Ավարայրի 1036 նահատակներին` Վարդան զորավարի գլխավորությամբ:
òավոք սրտի, պատմությունը չի պահել նրանց անունները: Հայտնի են միայն 9 զորականների անուններ.
1. Քաջ Վարդան Մամիկոնյան` 133 համհարզներով
2. Կորովի Խորեն Խոռխոռունի` 19 ընկերներով
3. Արի Արտակ Պալունի` 57 ընկերներով
4. Զարմանալի Տաճատ Գնթունի` 19 ընկերներով
5. Իմաստուն Հմայակ Դիմաքսյան` 22 ընկերներով
6. Հրաշակերտ Ներսես Քաջբերունի` 7 ընկերներով
7. Մանուկ Վահան Գնունի` 3 ընկերներով
8. Արդար Արսեն Ընծայունի` 7 ընկերներով
9. Առաջադեմ Գարեգին Սրվանձտյանց` 2 եղբայրներով և
18 ընկերներով
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս
Նորին Սուրբ օծություն
Տ. Տ. ԳԱՐԵԳՆԻ ԵՐԿՐՈՐԴԻ
Անվանակոչության տոնը
Հայաստանյայց բոլոր եկեղեցիներում Ս. Պատարագից հետո կատարվում է Հայրապետական Մաղթանք: